فیشــــــنگار

۴۹ مطلب با موضوع «کلام و فلسفه دین» ثبت شده است.

پرسه در فیشنگار به مناسبت نیمه‌شعبان

پنجشنبه, ۲۱ فروردين ۱۳۹۹، ۰۲:۵۱ ب.ظ

مطالب منتشر شده با موضوع امام زمان(عج) را در ۵ دسته‌بندی تقدیم حضورتان می‌گردد. عیدتان هم مبارک و التماس دعا

 

اشعار مرتبط

درباره. 1

حکومت... 1

حق امام بر امت... 2

.. 4عنایات امام به امت. 6

. 9

⛅فیشنگار ⛅

اشعار مرتبط

 

ایهاالعزیز

پر کن دوباره کیل مرا، ایّها العزیز!
دست من و نگاه شما، ایّها العزیز!


رو از من شکسته مگردان که سال هاست
رو کرده ام به سمت شما، ایّها العزیز!


جان را گرفته ام به سرِ دست و آمدم
از کوره راه های بلا، ایّها العزیز!

اصیل ترین قشر جامعه

دوشنبه, ۱۲ اسفند ۱۳۹۸، ۱۰:۰۵ ق.ظ

صرف نظر از اینکه ما با جهان بینی، ارزش ها، شیوه نگرش و نحوه عملکرد فردی و اجتماعی روحانیت شیعه، موافق یا مخالف باشیم، نمی‌توانیم این نکته را به منزله یک واقعیت نادیده انگاریم که این قشر، اصیل‌ترین قشر اجتماعی به لحاظ قدمت و وجاهت اجتماعی است که در کشور ما ایران وجود دارد و یگانه قشری است که می‌تواند اصالت تاریخی، ریشه‌های تاریخی و پیوستگی تاریخی خود را با سند و مدرک مکتوب ارائه نماید.📌بیژن عبدالکریمی، ما و جهان نیچه ای، ص۳۹،

با تنباکو

يكشنبه, ۱۱ اسفند ۱۳۹۸، ۱۱:۴۹ ق.ظ

میرزای شیرازی با فتوای دوران ساز خود در نهضت تنباکو (۱۲۷۰ ه. ش)، نهادِ روحانیت را در برابر نهاد سلطنت نشاند، و قداست الهی را از آن زدود.

درآمدی بر نهج البلاغه-جلسه نود و یکم

چهارشنبه, ۱۶ بهمن ۱۳۹۸، ۱۱:۳۵ ق.ظ

مورخ ۰۶ بهمن ۱۳۹۸ در جلسه 91 «درآمدی بر نهج البلاغه» آقای حجت‌الاسلام کاشانی با موضوع « آخر الزمان و راه نجات در آن ـ با محوریت خطبه ۱۴۷ نهج البلاغه» مطالبی درباره آثار و پیامدهای گوش سپردن به منبرها و قلم‌های آلوده از منظر نهج‌البلاغه مطرح شد که دوست داشتم شنیدنش را به دوستان فیشنگار پیشنهاد بدهم.

 

برای دریافت صوت این جلسه اینجا کلیک نمایید.

پ.ن:گفت‌وگوی دیشب حبیب و دردانه

این مطلب نه از اصول دین و نه مذهب است

پنجشنبه, ۱۰ بهمن ۱۳۹۸، ۱۰:۰۲ ق.ظ

سال 1313 ش از آیت‌الله حائری موسس حوزه علمیه قم درباره «رجعت» سوال شد، جواب ایشان جالب بود:

احقر به واسطه کثرت اخبار، اعتقاد به رجعت دارم، به نحو اجمال، ولی این مطلب نه از اصول دین و نه مذهب است که اگر فرضا کسی معتقد به آن نباشد، خارج از دین یا مذهب شمرده شود و نه از مسائل علمیه(عملیه) است که بر افراد مکلفین لازم باشد اجتهادا یا تقلیدا به دست آورند و در مثل این زمان بیان این نحو از  مطالب به جز تفرقه مسلمین و ایجاد یک عداوت مضره بین آنها فایده ندارد.

جریانها و سازمانهای مذهبی سیاسی ایران رسول جعفریان نشر علم 1390 چاپ اول ص1017

رنجِ امیر چه بود

سه شنبه, ۸ بهمن ۱۳۹۸، ۰۹:۰۹ ق.ظ

پدر تو و فاروقِ وى (عُمر) نخستین کسانى بودند که حقّ علی را ربودند و با او به مخالفت برخاستند و هر دو در این امر هم دست شدند. سپس او را به سوى خود فرا خواندند؛ ولی وى در بیعت با آنان درنگ ورزید و از این کار طفره رفت. سپس آن دو- ابوبکر و عمر- به رنجش افکندند و او را به سختى دچار ساختند تا اینکه وى نیز بیعت کرد و تسلیم ایشان شد... [نامه معاویه به پسر ابوبکر]

 

 

http://fiish.blog.ir/post/1097

محسن

دوشنبه, ۳۰ دی ۱۳۹۸، ۰۱:۲۷ ب.ظ

اگر رسولخدا زنده بود خون کسانی‌را که موجب سقط جنین فاطمه(س) شدند هدر اعلام می‌کرد.

1394تاریخ اسلام در آینه پژوهش

 

مقاله بررسی اخبار محسَّن بن علی علیهاالسلام در منابع فریقین حاوی مطالبی چون: اعتبارسنجی منابع شیعی دال بر شهادت حضرت محسن، اخبار حضرت محسن در منابع غیر شیعی و... است که در فصلنامه پژوهشی تاریخ اسلام در آینه پژوهش: سال دوازدهم، شماره دوم، پیاپی 39، زمستان 1394 منتشر شده است.

 

مداحی حاج مهدی سلحشور - به یاد غمت دارم میسوزم |link|

تماشای رایگان مستند ایکسونامی

سه شنبه, ۳ دی ۱۳۹۸، ۰۹:۱۲ ق.ظ

مستند ایکسونامی درباره پیشرفت‌ها و ماجراهایی است که جامعه آمریکا در زمینه آزادی جنسی طی کرده است. ایکسونامی در هفته‌های اخیر در برخی دانشگاههای کشور اکران شد که با حاشیه هایی همراه بود. اکنون تماشای این مستند در وبسایت فیلمگردی امکان‌پذیر شده است. اگر کسی مستند ایکسونامی را دیده -یا امروز تماشا کرد- نظر خود را درباره نقاط قوت و نقاط ضعف آن بنویسد تا در انتها یک جمعبندی صورت بگیرد. |link|

حمایت رضاخان از روشنفکری دینی

پنجشنبه, ۲۸ آذر ۱۳۹۸، ۰۱:۳۰ ب.ظ
در این میان چند تن آخوند... که از علم و تقوا دست کم تقوا عاری بودند به نام روحانیت ترویج کردند و با نام اصلاحات، برخلاف دین، آنها را به نوشتن و گفتن وادار کردند و کتابهای آنها را با اجازه اداره مطبوعات[پهلوی] با خرج خود یا کسانی که گول خورده‌اند به طبع می‌رساندند و اگر کتابی بر ضد آن نوشته می‌شد طبع آن را اجازه نمی‌دادند چنانکه کتاب "اسلام و رجعت " که نوشته شد، یکی از روحانیون قم کتاب "ایمان و رجعت" را نوشت و دروغپردازی و خیانتکاری شریعت سنگلجی(1271-1322 ش) را آفتابی کرد و نگذاشتند چاپ بشود. کشف‌الاسرار
 
توضیح: امام دارد می‌گوید یک آخوند بی‌تقوا و خودفروخته ای آمد به اسم اصلاح دین کتابی نوشت و در آزادگی این اصلاحگر(شریعت سنگلجی) همین بس که رضاخان پهلوی اجازه نداد کتابی که در نقد اندیشه های این آخوند خودفروخته نوشته شد در کشور مجوز چاپ بگیرد.

اولین بیانیه سیاسی امام خمینی|مرتبط|

اولین بیانیه سیاسی امام

دوشنبه, ۱۳ آبان ۱۳۹۸، ۰۹:۲۷ ق.ظ

قیام للَّه است که موسای کلیم را با یک عصا به فرعونیان چیره کرد. از شما چه پنهان هفته گذشته کتاب «حدیث بیداری» زندگینامه امام خمینی را مطالعه کردم(مطالب خوبی مربوط به رویدادهای قبل از انقلاب در این کتاب خواندم) این اولین بیانیه سیاسی امام خمینی هست که در 15 اردیبهشت 1323 شمسی منتشر شده(ربطی هم به 13 آبان نداره). متن جالبی دارد؛ دوست داشتم خواندن آن را به شما پیشنهاد کنم.(زمان مورد نیاز: 4 تا 6 دقیقه)

 

بعدنوشت: عصر ما جوری شده که آدم زود به زود دوست و دشمن خودش رو فراموش میکنه، به خاطر همین باید تاریخ معاصر رو بیشتر بخونیم...

معنویت (سنتی، دینی، کانتی) ملت عشق

شنبه, ۱۱ آبان ۱۳۹۸، ۱۱:۰۶ ق.ظ
شایگان، به گمان من، روشنفکری معنوی، و نه دینی، و نه لائیک است.
روشنفکر، به اعتبار این که عقلانیت، و به خصوص عقلانیت نقادانه را به جد پاس می‌دارد،
و معنوی (spiritual)، به این اعتبار که سهم روح (spirit) را سرسختانه مطالبه می‌کند. |link|
جمله ملکیان درباره داریوش شایگان👆
 
 
پ.ن: کتاب ملت عشق رو می‌خوام بخونم. کسی خونده؟ (به نظرتون چه‌جور کتابیه؟)

با شیر اندرون شد و با جــان به در شود

سه شنبه, ۲۳ مهر ۱۳۹۸، ۰۴:۰۰ ب.ظ

من در تمام جوانی ام عاشق بیلیارد بودم، ولی بعداز سریال امام علی دست به چوب بیلیارد نزدم، چون نمی‌خواهم یک بچه ۱۵ ساله مراببینید و بگوید مالک اشتر را دیدم که دارد شار می‌زند.لینک

پ.ن: چطورین؟

رهدار| اعتکاف جمعی سیار

دوشنبه, ۱۵ مهر ۱۳۹۸، ۱۰:۰۰ ق.ظ

اربعین حسینی (ع) یک نوع اعتکاف جمعی سیار است که در آن هر اقدامی که انجام می‌دهیم،- اقداماتی از جنس زندگیِ عادی مثل خوردن و حرف زدن و خوابیدن و بحث علمی یا ذکر گفتن و نماز خواندن و هر کاری از این جنس کنش‌ها- خودش مصداقی از این عبادت و این اعتکاف سیّار است. |link|

اصل تصوف، بدل است!

يكشنبه, ۷ مهر ۱۳۹۸، ۱۰:۵۰ ق.ظ

تا پیش از دوره ایلخانی، تصوف عمدتاً در میان گروه‌های اهل سنت وجود داشت. علت رواج آن هم به نظر من خلائی بود که از نظر عرفانی در اهل سنت وجود داشت و این خلأ در شیعه به واسطه وجود مقام امامت احساس نمی‌شد. (محمد مشهدی)

 

پ.ن: در این تیتر نیک بیندیش

نقد کتاب تصوف ایرانی و عزاداری عاشورا

پنجشنبه, ۲۸ شهریور ۱۳۹۸، ۱۱:۴۸ ق.ظ

مشهدی: مگر روضه‌خوانی از ارکان عزاداری نیست؟

خادمیان: روضه‌خوانی یعنی چه؟

مشهدی: طرح اقوال غیرمستند برای گریاندن مردم.

چند می‌گیری اینجوری حرف بزنی؟

چهارشنبه, ۲۷ شهریور ۱۳۹۸، ۰۴:۲۵ ب.ظ

اگر بدانیم کشته می‌شویم، سپس سوزانده می‌شویم، سپس خاکسترمان به باد داده می‌شود، سپس زنده می‌شویم، سپس کشته می‌شویم، سپس سوزانده می‌شویم، سپس خاکسترمان به باد داده می‌شود و این حادثه هزار بار برای ما اتفاق می‌افتد و امریکایی‌ها و صهیونیست‌ها هزار بار این کار را با ما می‌کنند، ای فرزند حسین تو را ترک نمی‌گوییم.

همیشه هدف وسیله را توجیه نمی‌کند

دوشنبه, ۲۵ شهریور ۱۳۹۸، ۱۱:۴۳ ق.ظ

ملاحسین کاشفی که سنی بوده، «فتوت‌نامه سلطانی» را نوشته است. فتوت‌نامه سلطانی یک اثر آئینی است. همچنین این سنی صوفی نقشبندی، «روضة‌الشهداء» را نیز نوشته است. الان اسم روضه‌خوانی از همین کتاب گرفته شده است. بعضی مثل مرحوم مطهری به شدت به این کتاب حمله می‌کنند و می‌گویند سرآغاز تحریفات بوده است، بعضی‌ها هم که نگاه آئینی دارند نگاه خوبی به این کتاب دارند و می‌گویند خوب شد که این کتاب، نوشته و مجالس روضه گرم شد.ahlekashanam.net

 

چشم‌انداز زندگى بشر

دوشنبه, ۱۸ شهریور ۱۳۹۸، ۱۰:۳۷ ق.ظ

... آن ملتى که به آینده امید دارد، مى‌داند که روزگار ظلم و ستم و زورگویى و تجاوز و طغیان و استکبار، با همه‌ى حجم عظیمى که امروز در جهان به وجود آورده است، یک روزگار تمام‌شدنى است و دورانى خواهد رسید که قدرت قاهره‌ى حق، همه‌ى قله‌هاى فساد و ظلم را از بین خواهد برد و چشم‌انداز زندگى بشر را با نور عدالت مُنور خواهد کرد؛ معناى انتظار دوران امام زمان این است.



شما جوانان عزیز که در آغاز زندگى و تلاش خود هستید، باید سعى کنید تا زمینه را براى آن‌چنان دورانى آماده کنید.

حدیث عَشره مُبشره مرا شیعه کرد

جمعه, ۱۵ شهریور ۱۳۹۸، ۰۴:۲۵ ب.ظ

در خانواده ای سنی به دنیا آمدم و با حضور در جلسات شیخ زکزاکی شیعه شدم. در این جلسات، استاد برای ما در خصوص فضائل اهل بیت(ع) سخن می گفت و احادیث و ما را به جستجو در منابع اهل سنت وا میداشت تا خودمان در پی حقیقت باشیم. مثلا حدیثی با عنوان عشره مبشرات بالجنه -که در آن گفته می شود پیامبر به ده تن از اصحاب خویش بهشت را بشارت داده بود- را می‌خواند و می پرسید چرا این حدیث، بعضی از صحابه مثل ابوذر را در برنمی‌گیرد در حالی‌که آنها از بهترین های اصحاب هستند؟

 

+گفتگوی با یکی از شاگردان شیخ زکزاکی

بیعت چیست و چگونه باید کرد؟

پنجشنبه, ۱۴ شهریور ۱۳۹۸، ۱۱:۰۷ ق.ظ

آن‌کسی که امروز با امام خمینی بیعت میکند، با پیغمبر بیعت کرده. وقتی شما خطّ انقلابی امام را زنده نگه میدارید و نمیگذارید مندرس بشود، نمیگذارید رنگ کهنگی بگیرد، در واقع با پیغمبر بیعت کرده‌اید؛ با پیغمبر که بیعت کردید، آن‌وقت:

 

بیعت با انگیزه‌ی صادقانه موجب میشود که خدای متعال سکینه و آرامش را بر دلها نازل کند.

وقتی سکینه بر دلها نازل شد، نگرانی‌ها و ناامیدی از بین خواهد رفت.

 

وقتی اطمینان قلب داشتید، آن‌وقت در مقابله‌ی با دشمن دچار حیرت و تزلزل نمیشوید.

این آرامش و سکینه‌ی الهی، امید به انسان می‌دهد. بیعت با راه پیغمبر این‌جوری است.

قرآن بخوانیم

چهارشنبه, ۱۳ شهریور ۱۳۹۸، ۱۰:۴۴ ق.ظ

🌴سنت من چنین است که گمراه کنندگان را یاور وکارگردان خود نمی گیرم: وَ ما کُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّینَ عَضُداً | کهف: 51

 

 

 

🌴وقتی که امام حسین علیه السلام از عبیداللَّه بن حرّ جعفی در راه کوفه درخواست یاری نمود، او از پیوستن به لشکر امام خودداری کرد و گفت: من اسبی خوب و تندرو دارم که می توانم آن را به شما تقدیم کنم. امام حسین علیه السلام ناراحت شد و این آیه را تلاوت فرمود: وَ ما کنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّینَ عَضُداً

 

 

🌴به حضرت علی علیه السلام گفتند: تا استقرار یافتن حکومتت، معاویه را بر امارت ثابت نگهدار و پس از قدرت یافتن، او را کنار بگذار! حضرت در جواب آنان فرمود: «ما کنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّینَ عَضُداً»

 

با دین چه باید نکنیم؟

چهارشنبه, ۶ شهریور ۱۳۹۸، ۱۰:۵۵ ق.ظ

حذف «قُدسیت» از زندگی به همان میزان خسارت بار است که قدسی کردن افراطی همه امور از جمله اندیشه و برداشت دینی بشرِ محدود به انواع حدود ذهنی و تاریخی و اجتماعی. از یاد نبریم که «قدسی زدایی» در جهان جدید، خود عکس‌العملی در برابر قدسی کردن همه چیز و همه امور بوده است. سید محمد خاتمی|link|

عقلانیت مورد نظر روشنفکر دینی

شنبه, ۲ شهریور ۱۳۹۸، ۱۰:۲۰ ق.ظ

مهبط دین عقلانیت بشر است. در منطق فهم دین داریم که اگر یک چیزی واقعا عقلانی بود، ما ظواهر دین و کتاب و سنت را هماهنگ با آن کنیم. مثلا شما با عقل خود به این نتیجه رسیدید که خداوند غیرجسمانی است. ولی وقتی در قرآن می‌خوانید که «یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ»، می‌گویید خدا دست که ندارد، بلکه مظهر قدرت خداوند است. واقعا اگر عقلانیت به این بداهت باشد، از آن استفاده می‌کنیم.

چه کسی سلام ما را به #امیر می‌رساند؟

دوشنبه, ۲۸ مرداد ۱۳۹۸، ۱۲:۴۹ ب.ظ

پدر شیخ صدوق با دخترعموى خود ازدواج کرد ولى صاحب فرزند نشد. نامه‌اى به شیخ ابوالقاسم حسین بن روح نوبختی نوشت که از حضرت ولی عصر (عج) بخواهد تا براى او دعا کند که خداوند به او فرزند عطا فرماید. از حضرت جواب آمد که از این همسر صاحب فرزند نمى‌شوى ولى بزودى با کنیزی دیلمى ازدواج خواهى کرد که خداوند از او دو فرزند فقیه به تو خواهد داد.

 

 

پ.ن:

* شیخ صدوق در زمان حکومت آل بویه (۳۲۰–۴۴۷ ق / ۹۳۲–۱۰۵۵ م) می زیسته.

* تبار آل بویه دیلمی بود.

* غدیریان عیدتان مبارک 🐠 🐟 🐡 🐬 🐳 🦈 🐋 

 

 

بررسی نظریه|ادیان در خدمت انسان

چهارشنبه, ۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۱۲:۰۸ ب.ظ

 

 

امام موسی صدر:

 

ادیان یکی بوده اند زیرا نقطه آغاز همه آنها یعنی خدا یکی است و هدف آنها یعنی انسان یکی است و بستر تحولات آنها یعنی جهان هستی یکی است. برای انسان گرد آمدیم برای انسانی که ادیان برای او آمده است.

خانم محمدی فردا با ولیت بیا مدرسه

سه شنبه, ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۷:۳۳ ق.ظ

گفتگوی خواندنی یک دختر شیعه با مدیر اهل‌سنت  مدرسه

ما در کلاس که 24 نفر هستیم، معلم ما وقتی میخواد از کلاس بیرون بره، به من میگه: خانم محمدی، شما مبصر باش تا نظم کلاس بهم نریزه... و به بچه ها میگه: بچه ها، شما گوش به حرف مبصر کنید، تا من برگردم شما میگید پیامبر (ص) از دنیا رفت و کسی را به جانشینی خودش انتخاب نکرد.

 

آیا پیامبر(ص)، به اندازه معلم ما، بلد نبود یک مبصر و یک جانشین بعد از خودش تعیین کند که نظم جامعه اسلامی بهم نریزد؟!

 

جواب مدیر اهل‌سنت به دانش آموز شیعه: برو فردا با ولیت بیا کارش دارم.

دانش‌آموز رفت و فرداش با دوستش اومد.

مدیر گفت دختر چرا ولیتو نیووردی، مگه نگفتم ولیتو بیار؟

 

دانش‌آموز گفت این ولیه منه دیگه. مدیر عصبانی شد و گفت:

منظور من سرپرستته، پدرته، رفتی دوستتو آوردی؟

 

دانش‌آموز گفت: نشد دیگه اینجا میگی ولی یعنی سر پرست، پس چطور وقتی پیامبر(ص) میگه این علی(ع) ولی شماست میگید معنی ولی میشه دوست؟

مذهب واقعى

دوشنبه, ۹ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۸:۵۲ ق.ظ

انسان ذاتاً «کنجکاو» آفریده شده، و قسمت عمده معلومات او - و به عقیده بعضى همه آن - مدیون همین حسّ کنجکاوى است. او این حس را در همه چیز به کار مى اندازد و مى خواهد تا آن جا که فکر و عقل او اجازه مى دهد اسرار و فلسفه احکام و  چگونگى عقاید مربوط به آن را درک کند. به همین دلیل ما انتظار داریم اسرار همه مسائل اسلامى اعمّ از عقاید، احکام و قوانین را، تا آن جا که مى توانیم درک کنیم و نیز انتظار داریم معلومات ما در این قسمت با معلوماتى که از جهان آفرینش از طریق علوم طبیعى دریافته ایم کاملاً تطبیق کند. این انتظار ما کاملاً بجاست.

یافت‌آباد| جمعه ساعت نه و نیم

چهارشنبه, ۴ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۱۱:۱۹ ق.ظ

نمی‌شود مجید ما را به مجیدِ اخراجی‌ها نسبت داد. برای اینکه مجید سوزوکی به خاطر علاقه به یک دختر به جبهه رفت؛ اما مجید به عشق بی‌بی زینب همه‌چیز را به‌یک‌باره رها کرد و رفت.

 

بازنشر: خالکوبی هم جلوی شهادت «داداش مجید» را نگرفت

مرتبط: توضیح حجت الاسلام پناهیان درباره پیشن‌نیاز دینداری

حیرانی| وقتی نمی دانی چه دارویی اثر دارد

شنبه, ۳۱ فروردين ۱۳۹۸، ۰۸:۳۶ ق.ظ

 

ناخوش که باشی بدتر از هر درد، حیرانی‌ست

 

وقتی نمی دانی چه دارویی اثر دارد
 

پاسخگویی به سوالات شرعی شنوندگان

يكشنبه, ۲۵ فروردين ۱۳۹۸، ۰۸:۱۶ ق.ظ

 

 

برنامه «زمزم احکام» با هدف تبیین احکام شریعت و ایجاد ارتباط بین مراجع معظم تقلید و اقشار مختلف مردم طراحی شده است. این برنامه همواره بیشترین حجم تماس‌های صوتی و پیامکی را به خود اختصاص داده است. پاسخگویی شخص مرجع تقلید یا نماینده ویژه‌ ایشان سبب شده است؛ آنچه در این برنامه به عنوان نظر شرعی مرجع تقلید بیان می‌شود برای عامه مخاطبان قابل استناد و عمل باشد.

 

پ.ن: اگر تجربه این را داشته باشید که یک سوال شرعی را از دفتر مراجع یا وبسایت‌های رسمی آنها پیگیری کرده باشید متوجه می‌شوید که اینکه یک مرجع تقلید با صدای خودش به سوال شرعی پاسخ بدهد چقدر پسندیده و «خیال‌راحت‌کُن» است. آقای آیت‌الله مکارم مرجعی هستند که خود شخصا به پرسش‌های شرعی برنامه «زمزم احکام» پاسخ می‌دهند.

فرمانده‌(هادی) محصور

سه شنبه, ۲۱ اسفند ۱۳۹۷، ۰۴:۵۷ ب.ظ

امام هادی(ع) سال  ۲۱۲ هجری در شهر مدینه به دنیا آمد و  ۲۵۴ در سامرا به شهادت رسید. امام دهم در سال ۲۳۳قمری به سامرا فراخوانده شد و همواره تحت مراقبت بود بطوریکه یاران نزدیک او به سختی می‌توانستند به ملاقات امام بروند (p:848) ماجرای خراب کردن قبور شهدا و شخم زدن کربلا به دستور متوکل در زمان ایشان رخ داد.(p:582).

 

امام در چنین شرایطی از طریق سازمان وکالت و نمایندگان خود مکتب تشیع را اداره و ارشاد کردند.(p: 503)