نگــــــــــــار

عقل و شرع

هرکس به حسن و قبح عقلی اشیاء قائل است، قاعده ی ملازمه بین حکم عقل و حکم شرع را نیز می پذیرد و هیچگونه دوگانگی در این میان تحقق ندارد (131)

دیوانه ...
۲۹ مهر ۰۹:۵۰
میشه تو شرور هم بحثش کرد ...
هر چه حسن است از آن خداست و فعلی که حسن است فعل خداست 
پاسخ :
یعنی شما این فیش رو تایید میکنی؟!

+ عقل یکیه اما شرع خیلی زیاد داریم :)
دیوانه ...
۲۹ مهر ۰۹:۵۵
از طریق اصول عملیه شارع برا خیلی از احکام شرعی دلیل عقلی آورده
مث اهم و مهم عقلی 
پاسخ :
نفهمیدم چی گفتی :)
هلما ...
۲۹ مهر ۱۰:۰۳
تازه این فیش منتخبه، کل کتاب رو بخونیم گیرباژ میکنیم یحتمل.
میشه همین یه خط رو برام روشنتر بیان کنید؟؟
پاسخ :
واضح ترین توضیحش اینه که : عقل و شرع هیچ جا با هم تضاد و تعارض ندارن

حالا سوال من اینه
پس چه نیازی به شرع است؟
دیوانه ...
۲۹ مهر ۱۰:۰۸
دچار یه حکم واقعی داریم یه کم ظاهری

حکم واقعی از ادله ی اجتهادی میان (قرآن سنت اجماع عقل ) از اینا برداشت میشه خب?

وقتی شارع یا همون حکم کننده یا فقیه از این چهار تا دلیلی پیدا نکنه میره سراغ ادله فقاهتی یا اصول عملیه رجوع میکنه و از خودش حکم صادر میکنه
که اصول عملیم چهار تاس استصحاب احتیاط تخییر برائت

حالا هر کدوم از اینام به بخشایی تقسیم میشن
شارع به هر کدوم از حسن و قبح عقلی حکمی داره 
که بعضیاش با ادله اجتهادی ثابت میشن 
بعضیاشم با ادله فقاهتی
بازم کم و کاستی بود بگو :)
هلما ...
۲۹ مهر ۱۰:۱۱
اول بزارین احمدی نژادطور جواب بدم بعد حتما درمورد سوالتون فکر میکنم چواب میدم.
مگر قراره بینشون تضادی باشه تا پای شرع بیاد وسط؟؟
پاسخ :
بین چی و چی؟ :)
فرشته ...
۲۹ مهر ۱۰:۱۵
بر اساس توضیحی که به هلما دادید باید بگم نه کاملا میشه ردش کرد و نه کاملا پذیرفتش.

به نظرم باید در نظر بگیریم که عقل کی رو میگه؟ قاعدتا خدا که دانای کلِ کاری رو بیهوده انجام نمیده و چیزی رو عبث نمیگه اما خب عقل ما گنجایش همه ی دلایل رو نداره، فلذا اگه از دید الهی نگاش کنیم راست میگه، اگه از دید بشری نگاش کنیم نه، مسائل دینی هست که وقتی میری دنبال جواب میبینی محقق ها و اساتید اون رشته جواب های قانع کننده ای براشون پیدا نکردن، شاید هم پیدا کردن ولی از دید ما کامل نیست، من خودم سئوالاتی دارم که نمیتونم دلایل عقلیشون رو بفهمم، یعنی گاهی احساس میکنم بین قواعد عقلیم و شرع تضاد سنگینی هست که برای من قابل درک نیست درحالی که احتمالا در اصل اینطور نیست.
پاسخ :
اگر بگیم منظور
عقل انسان کامل یعنی مثلا پیغمبر باشه

در اون صورت این عقل میتونه حکم خدا رو بفهمه؟
ام شهرآشوب
۲۹ مهر ۱۰:۱۶
بله. بسیار بدیهی و مهم
پاسخ :
شما عقلگراها اینو بدیهی میدونین در حالی که بقیه مثال های زیاد برای رد این قاعده دارن
وحید عبدی پور
۲۹ مهر ۱۰:۳۰
سلام. چشم بسته غیب گفته
پاسخ :
سلام یعنی میگی بدیهیه؟ تو چجور اخباری ای هستی داداش :)
هلما ...
۲۹ مهر ۱۰:۴۰
عقل و شرع دیگه!
پاسخ :
جواب خوبی بود :)
+ یعنی هر آدم عاقلی باید شرع رو قبول داشته باشه پس
نجمه شفیعی
۲۹ مهر ۱۰:۴۱
ای بابا ! چرا اینقدر میپیچونید ؟!

چرا باید شرع باشه ؟ چون شرع در واقع دستورات خداوند هست. عقل خودش به تنهایی به درد نمیخوره و احتیاج به هدایت یه بالاتر داره و بالاتر از خدا هم کسی نیست. چون همگی یه روز از بین میریم . و منطقی اینه که از دستورات اونی که بالاتر از ما هست پیروی کنیم.
در واقع عقل اجرا کننده شرع هست و شرع کامل کننده عقل . 
فکر کنم پیش بره خودم هم می پیچونم😂
پاسخ :
تا همینجا کافیه حالا سوال آقای دینانی رو از شما بپرسم فعلا :)

+ آیا شرع، عقل رو میفهمه و عقل، شرع را ؟
فرشته ...
۲۹ مهر ۱۰:۵۶
ما قاعدتا انتظار نداریم که مثلا دو لیتر اب رو بتونیم‌ تو ظرفی که گنجایش یک لیتر داره جا بدیم، اما میتونیم همون یک‌لیتر رو جا بدیم دیگه؟

این که بخوایم احکام خدا رو دلایلش رو کامل بفهمیم یه چیز محاله، اون خداست و کامل و ما بنده ایم و حتی پیامبر در مقابل خدا ناقص ،ولی خودش میگه برید و در حد خودتون بهش فکر کنید و دلایلش رو بفهمید، چون قبول عقلی هم بهتر و هم‌محکم تر از قبول احساسیه.

مثلا وقتی میگه فلان‌ ماده ی غذایی حرامه میری و میفهمی که اوه چقدر ضرر داره یا موارد دیگه.

اهل حق باشی وقتی بری دنبال فهمیدن میتونی حداقل جواب های حداقلی رو پیدا کنی. گاهی هم مجبور میشی بر اساس اعتمادت به خدا و باور عالم بودنش یه مسئله رو قبول کنی نه چون واقعا از نظر عقلی قانع شدی.
پاسخ :
خب چیزی که فهمش از حد ما خارجه پس عمل بهش هم  رو نباید از ما بخوان :)
مهنـ دس
۲۹ مهر ۱۱:۰۱
منم خیلی وقتا تضاد بینشون دارم ولی بازم میگم عقل و شرع با هم منافاتی ندارن. اما توی یک سطح هم نیستن.

ممکنه عقل مسئله ای رو قبول نکنه چوون هنوز بهش نرسیده ولی شرع نحوه تصمیم گیری در مقابل اون رو پیش پامون میزاره. از شرع قبولش میکنم بازم هرچقدر تضاد های فکری پشتش باشه.
پاسخ :
راه حل خوبیه در عمل
وحید عبدی پور
۲۹ مهر ۱۱:۰۴
مساله اینجاست که عقل، کدوم عقل، قطعا عقل محز با شریعت موافق هست. اما این عقل محز فعلا در دسترس نیست، مگر امام زمان.
پاسخ :
عقل محض نه عقل کامل شده / عقل انسان کامل / امام
فرشته ...
۲۹ مهر ۱۱:۰۴
شما مثلا بچه ای بهت میگن این چاهی که جلوته خیلی عمیقه بپری میمیری ها ولی شما سرکش و فضولید گوش نمی کنید، باید پدر و مادرتون یه بار بهتون بگن و ولتون کنن به امون خدا؟ یا چون بچه اید و نمی فهمید بگن نمیفهمه بذار خودش بره تجربه کنه، مرد هم مرده؟

شما اگه بخواید به حداقل ادراک و فهم مسائل میتونید برسید ولی اینکه دلایل اصلی و از دید الهی رو بخواید کامل بفهمید محاله، به اندازه ی خودت باید از دریا اب برداری ولی نمیتونی کل دریا رو با خودت ببری خونه، میتونی؟
پاسخ :
یعنی میگید هر کس در حدی که عقلش رشد میکنه حکم شرع براش جا می افته؟

+ ما دسترسی به دریا نداریم :)
ام شهرآشوب
۲۹ مهر ۱۱:۰۹
منم برای تفکر خودم گفتم بدیهیه!
اما اینجور که پیداس برای تفکرات غیر ماهم بدیهیه!
پاسخ :
اتفاقا دلیل برخی ها برای لزوم شریعت همین نقص عقل است. و نقد به تفکر شما هم اینکه اگر معتقد باشیم عقل رشد یافته یا انسان کامل می فهمد آنچه شرع حکم دهد را

در این جا سوال پیش می آید که عقل چگونه رشد می یابد آیا بدون هدایت و مدد شرع؟ :)
فرشته ...
۲۹ مهر ۱۱:۱۸
هر کسی در حد عقلش میتونه مسائل رو بفهمه و دلایل رو درک‌ و لمس کنه اما این دلیل بر انجام ندادنش نمیشه،دکتر که میرید متخصص تجویز میکنه و شما به علمش اعتماد میکنید ، خودتون هم میرید یه اطلاعاتی به دست میارید ولی دارو رو چون خودتون نمیفهمید چرا خوبه یا بده قطع نمیکنید، چون دکتر متخصص این کاره و علمش رو داره.
+ در مثل جای مناقشه نیست برادر من:))
++ دکتر خو دارید:))
پاسخ :
فقط دندانپزشکی میرم :)
فرشته ...
۲۹ مهر ۱۱:۲۰
همونم جای شکرش باقیه:))
پاسخ :
فرشته ...
۲۹ مهر ۱۱:۲۲
در ضمن فهمیدم که ۴% هستید ها:))
+ ان شاا... هیچ وقت دکتر لازم نشید:)

پاسخ :
به کدام قرینه!؟ :)
فرشته ...
۲۹ مهر ۱۱:۲۶
دندانپزشکی با اون هزینه های سرسام اورش:))
پاسخ :
از سر مجبوری میرم خب :)
نجمه شفیعی
۲۹ مهر ۱۱:۲۶
پاسخ به " چیزی که فهمش از حد ما خارجه پس عمل بهش رو نباید از ما بخوان "

خیلی چیزها از حد فهم خیلی ها بیرونه، مثلا فرمول های فیزیک و ریاضی و هسته ای ولی با اینحال همه اونارو قبول دارند و اگه روزی تو موقعیتش قرار  بگیرند ازش استفاده میکنند.

از حد و فهم خیلی ها خارجه که چرا یه انسان باید توی آشغال ها و زباله ها دنبال غذا بگرده ولی اون انسان اون کارو انجام میده چون دلیل داره و دلیلش هم گرسنگی هست که تا توی موقعیتش قرار نگیریم نمیتونیم درکش کنیم و ....

منظور من این که نفهمیدن عده ای دلیل بر حذف کامل و اتفاق نیفتادن نیست . بالاخره یه روز توی موقعیتی قرار میگیریم که باید یکی از اونارو قبول کنیم .

مثل یک راه که برای رسیدن به یک ویلا طی میکنیم ممکنه بعضی جاهاش سبز و زیبا و راحت باشه و مورد قبول و دوست داشتنی برای ما ولی بعضی جاهاش سخت و طاقت فرسا برای طی کردن، ولی ما همه آن را میپذیریم تا به آن ویلا برسیم.

شرع و عقل هم بعضی مواردش قابل فهم است و بعضی نه، بعضی رو دوست داریم بعضی رو نه و برای رسیدن به هدف نهایی باید همه موارد رو قبول کنیم
پاسخ :
ممنون بابت توضیحاتتون :)

+ دوست داشتن یا نداشتن هم در فهم یا رد چیزی دخیله ؟
ام شهرآشوب
۲۹ مهر ۱۱:۲۸
قطعا عقل ما نقص داره و اگه نداشت که خدا پیامبران و ائمه رو نمیفرستاد

اما خدا اگه رو عقل ما آدمها حساب باز نمیکرد، اینقدر توی قرآنش نمیفرمود افلا تعقلون! یا لعلکم تعقلون 

درسته که عقل محض مخصوص امامه. ولی عقل ما آدمها هم در این حد کارایی داره که بفهمیم دستورات شرع مطابق با عقل هست. (البته نه فهم همه ی دستورات رو، بلکه اکثرش رو)
پاسخ :
پس عقل فقط تایید کننده ی کلیت شرعه درسته ؟
ام شهرآشوب
۲۹ مهر ۱۱:۳۸
شاید بتونه تایید کننده ی جزییاتش هم باشه. ولی نه در همه ی موارد.

مثلا قاعده ی لاضرر و لا ضرار فی الاسلام رو عقل کاملا تایید میکنه. یا آیه ی و لا تلقوا بایدیکم الی التهلکه
و اگه بخواهیم مصادیقش رو در دین پیدا کنیم به وفور دیده میشه. مثل حرمت ضربه زدن به خود، اعتیاد و یا مردم آزاری و الی آخر

 این جزئیات رو عقل تایید میکنه
پاسخ :
پس حیطه ی شرع جاییه که عقل فقط میتونه سر تکون بده

یا به نشانه تایید
یا به نشانه حیرت
نجمه شفیعی
۲۹ مهر ۱۱:۴۶
صد در صد دخیله . مگه تا حالا نشده دوست نداشته باشید کاری رو انجام بدید و بگید نمیفهمم ، این نفهمیدن ظاهری هست . یعنی میفهمید اما نمیخواید قبول کنید ، در  واقع دوست دارید اونجور که به نفعتون هست و دلتون میخواد مسائل رو حل کنید .
پاسخ :
چرا اتفاق افتاده :)
لوسی می
۲۹ مهر ۱۱:۵۹
بحث این است که کدام عقل و کدام شرع؟!
پاسخ :
حتا عقل کامل/ عقل حضرت محمد (ص) ایا بدون کمک وحی می تواند دین یا شریعت بیاورد؟
مهنـ دس
۲۹ مهر ۱۲:۰۵
از کامنت قبلی که دادم ذهنم درگیر همین مطلبتون شد :|

بنظرم اصلا مقایسه شرع و عقل درست نیست.
چیزی که مهمه عقل یا شرع نیست. علم هستش که اهمیت داره.
حالا راه بدست آوردن علم چیه؟ یکیش شرعه و یکیش عقل ...

من یک کاری رو انجام میدم که دستور شرعی براش دارم. انجامش میدم چون مطابق با واقعیته(حتی واقعیتی که درکش نمیکنم)نمی‌سنجم که مطابق با عقل هست یا نه.

مطمئنا خیلی وقتا تضادی هم که بوجود میاد بین عقل و شرع تضاد ظاهریه و بعضی وقتا اصلا تضاد نیست !خیلی ازین شبه تضاد هارو میشه با سوال کردن از خودت ببینی که نیست!

مثلا من میگم زاینده رو آب داره. شما میگین نداره. این تضاده .
اما اگر بگم زاینده رود اب داره . اما شما بگین نمیدونم. دیگه این تضاد نیست و  خیلی از مسائل همین شکلیه و اصلا عقل حکمی نداره.

من بیشتر از عقلم انتظار دارم کلیات رو برام اثبات کنه..
پاسخ :
شاید یکی از دلایلی که دوستامم دوسم دارن همینه که هی شبهه می پراکنم اونا هم هی بهش فکر میکنن و کیف میکنن :)

+ علم ، بحث رو وارد وادی قشنگی کردی
فاطمه ...
۲۹ مهر ۱۴:۵۹
یه قول سارا بانو:
اینکه میگوی عقل شریف از مصادیق مصباح الهدی ست, صحیح
مشروط به اینکه کسی مثل تو اصلا عقلی داشته باشه
پاسخ :
سارا کیه؟

منو گفتی خط آخر! :/  :) ☻☺
فاطمه ...
۲۹ مهر ۱۵:۰۶
همسر ملاصدرا در سریال روشنتر از خاموشی
خیر, اسائه ادب نکردم خدمتتون. خطاب به برادرشون فرمودن
پاسخ :
همسر نداره که هنوز! :)
شاخه سیب
۲۹ مهر ۱۵:۱۵
حال ندارم فعلا کامنتا رو بخونم...ولیی
...اوج رشد عقل به ایمان میرسه و ایمان قبول بدون چون و چرای دستوره( شرع) .پس شرع محک ایمانه! 

پاسخ :
بخونید بعدا :)
ایمان
۲۹ مهر ۱۶:۰۴
أن أول الأمور ومبدأها وقوتها وعمارتها التی لا ینتفع شئ إلا به،
العقل الذی جعله الله زینة لخلقه ونورا لهم،
فبالعقل عرف العباد خالقهم، وأنهم مخلوقون، وأنه المدبر لهم، وأنهم المدبرون، وأنه الباقی وهم الفانون،

واستدلوا بعقولهم على ما رأوا من خلقه، من سمائه و أرضه، وشمسه وقمره، ولیلة ونهاره، وبأن له ولهم خالقا ومدبرا لم یزل ولا یزول، وعرفوا به الحسن من القبیح! (الکافی،ج1،کتاب العقل)


بطور کلی حسن و قبح مورد پذیرش ماس و ما در اصول عقائد عدل رو یه بار بوسیله ی این ماجرا هم ثابت میکنیم و بعد لزوم ارسال رسل(ع) و از اونجا بسمت نفی جبر میریم. منتها توجه کنین که در اصول فقه افعال،اقسام دارن:

1-افعالی که ضرورتا و من وجه بداهت حسن یا قبیحن. ظلم و جور قبیحن و قسط و عدل حسنن.

2-افعالی که باقتضای تفکر و درنگ حسن یا قبیحن.نظام و امن حسنن و تشویش و مخاطره مجتمع ببدع قبیحن.

3-افعالی که از جهت عدم راه معرفت بر تحسین و تقبیحشون لابد از رجوع به کتاب و سنن برای تحسین و تقبیحن. فرض دوگانه و صوم رمضان حسنن و ابتدای بحرب در اشهر محرمه و صوم عید فطر قبیحن. (قواعد المرام،ابن میثم البحرانی(ره) و نهج الحق و کشف الصدق،علامة الحلی(ره))

دینانی و امثاله اگر قسم سوم رو قبول ندارن، پس منطقا عقیده ای هم به شریعت ندارن اگر قبول دارن هم که خب شریعت رو قبول دارن.

یه سوالی هم پرسیدین از اینکه عقل کامل(ص) بلا وحی میتونستن دین بیارن یا نمیتونستن؟! پاسخ اینکه از لوازم عقیده به حسن و قبح در شیعه و نتایجش بر میاد که سوال شما مهمل و بی معناس. در واقع این سوالا بصدق و کذب نمیرسن(بنابر همون اثبات عدل و نتیجتا لزوم ارسال رسل و...که عرض شد.).فقط اشاره ای به جایگاه صاحب عصمت(ع) در شریعت و تکوین بکنم که یه جایی"قلوبنا اوعیة لمشیة الله..."  یا جای دیگه"و نحن اذا شئنا شاء الله و اذا کرهنا کره الله..."فرمودن. یه جایی گفت رضای خدا برضای زهرا(س)بسته س. زهرا(س) رو داشته باشیم،خدا رو داریم. بری از خود خدا بخوای هم ما رو دوباره دم در سوخته ی زهرا(س) میفرستن.
خلاصه اینطوریاس.
ما برخلاف بضیا از خود زهرا(س)و خونواده ش(ع)میخوایم.

اینا(ع) هم همه رسول الله(ص) و امیر(ع) رو نشون میدن.اصلا این "...یا علی یا محمد اکفیانی فانکما کافیانی"از همین چیزاس.
البته که میدونین من غالی نیستم.
پاسخ :
به ذهنم رسید بگم پس معتقدید عقل یه چیز تزئینیه ؟ :)

+ غالی هم یعنی کسانی که در مورد مقام ائمه معصومین غلو میکنن و آنها را در حد خدا بالا می برن :) شما اینجوری نیستید که؟ :)
علی مهدوی فر
۲۹ مهر ۲۳:۵۷
"عقل و شرع هیچ جا با هم تضاد و تعارض ندارن. حالا سوال من اینه پس چه نیازی به شرع است؟ "

مثلاً عقل و مطالب علمی مانند فرمول‌های ریاضی و فیزیک و... با هم تضاد ندارند، ولی این دلیل نمیشه که بگیم ما به اونها نیازی نداریم و خودمون اونقدر فکر می‌کنیم تا بهشون برسیم! در خیلی از مواقع هم از اثبات مطالبی که دانشمندان دیگه ثابت کردند، صرف نظر می‌کنیم و اونها رو پذیرفته فرض می‌کنیم.
پاسخ :
بله اما در مباحث عقلی اصول موضوعه (یعنی همون چیزهایی که از اثباتش صرفنظر میکنیم) وجود ندارد :)
ناشناس
۰۱ آبان ۰۳:۰۲
"عقل و شرع هیچ جا با هم تضاد و تعارض ندارن. حالا سوال من اینه پس چه نیازی به شرع است؟ 

ما حکم به الشرع حکم به العقل 

ولی نه این که عقل بتونه کشفش کنه
پاسخ :
یعنی شرع کشف میکنه بعد عقل میگه آره راست میگی این درسته؟ :)
لوسی می
۰۱ آبان ۱۳:۰۸
با عقل میشه شریعت آورد اما نمیشه دین آورد!
پاسخ :
این جمله خیلی خوبه ولی باید ببینیم منظور آیت الله بهجت یا آقای دینانی هم همین بوده ؟
لوسی می
۰۲ آبان ۱۲:۵۷
این نظر شخصی بود و لزوما بر نظر اشخاص دیگه منطبق نیست. اما به نظرم که درست باشه.
پاسخ :
بله :)
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
طراح قالب : عرفـــ ـــان قدرت گرفته از بلاگ بیان
تصاویر زیباسازی نایت اسکین